Publisert: 28. aug. 2025

Oppmoding om endring av fangstdagbokforskrifta

Fiskeridirektoratet

postmottak@fiskeridir.no

OPPMODING OM endring av ers-forskrifta

Pelagisk Forening viser til ERS-forskrifta § 11. «Med havneavgang menes det tidspunkt fartøyet ikke lenger ligger til kai, eller er fortøyd til kai.»

Pelagisk Forening viser òg til § 13, «Melding om havneanløp», 1. ledd, 1. pkt. «Fartøy som nevnt i § 10 skal, uavhengig av om det skal landes fangst, sende melding om havneanløp (POR) senest 2 timer før anløp til havn.»

Pelagisk Forening ser at forskrifta er viktig av kontrollomsyn, men meiner at forskrifta ikkje alltid samsvarar med fiskarane sin kvardag, og at dette skapar ikkje-naudsynte vanskar. Under ser de nokre døme på dette.

Definisjonen på hamneavgang, «det tidspunkt fartøyet ikke lenger ligger til kai», passar ikkje for fiskefartøy som ligg på bøye i heimehamna si. Dette er ikkje uvanleg for den minste flåten i Nord-Noreg. I prinsippet vil slike båtar kunne ligga på bøya i månadsvis etter ein sesong. Då bør det vera mogeleg å senda avgangsmelding neste gang båten skal i fiskeri.

Forskrifta er heller ikkje tilstrekkeleg tilpassa at fiskefartøy kan måtte gjera brå endringar i planlagde hamneanløp. T.d. at fartøy har sendt POR-melding, og seinare blir klar over at det ikkje er mogeleg å legga til kai som planlagt. Dette som oftast pga. mangel på ledig kaiplass.

I slike situasjonar må fartøya gå vidare til ein annan kai, eller til ei anna hamn enn planlagt, eller gå direkte til fiskefelt, eller legga seg for anker.

Rett som det er må altså båtar i ligga på anker fordi det ikkje er ledig kaiplass. Dette skjer relativt ofte i utanlandske hamner på Island og i Skottland. Det skjer ofte at båtane ikkje er klar over at dei må ankra før dei er i sjølve hamna. Dvs. etter at POR-melding er sendt.

I slike situasjonar må fartøya ofte kontakta FMC for å korrigera fangstdagboka.

Dette medfører ekstra arbeid både for fartøya og for FMC. Det medfører òg fare for feil. Feil som lett fører til kontrollarbeid for direktoratet, og gebyr for skipper og reiarlag.

Pelagisk Forening meiner difor at styresmaktene bør vurdera å endra forskrifta.

Som kjent gjer avgiftsomsyn at det er mange reiarlag som bunkrar i Noreg før dei går direkte til utanlandsk hamn. I avgiftsretten er det ikkje naudsynt å legga til kai for å oppfylla vilkåra for unntak frå avgiftsplikt. Fartøya må likevel innklarera i den utanlandske hamna. I slike situasjonar er altså fiskefartøy rekna som vera i utanlandsk hamn i høve til eit regelverk, men ikkje i høve til ers-forskrifta.

For å vera omfatta av avgiftsfritaket er det krav om at fartøya går «direkte» til utanlandsk hamn. Altså utan å fiska på overfarten. Dersom fartøyet ikkje planlegg å legga til kai skal fartøyet senda avgangsmelding når det går frå kai i Noreg. I slike høve synest turen å vera steaming etter eit regelverk, og fiskeri etter eit anna regelverk.

Med dette vil Pelagisk Forening oppmoda Fiskeridirektoratet om å vurdera å endra ers-forskrifta.

Pelagisk Forening presiserer at siktemålet ikkje er å svekka fangstdagbokføring som eit kontrollmiddel, men å tilpassa fangstdagboka betre til korleis hamneavgangar, og hamneanløp skjer i praksis. Ers-forskrifta bør òg tilpassast at tilhøve utanfor reiarlaga sin kontroll kan gjera det naudsynt med raske endringar av om fartøy legg til kai eller ikkje, og raske endringar av kva kai fiskefartøy legg til.